Eskimo-Aleut languages
From Wikipedia, the free encyclopedia
| Eskimo-Aleut
Eskaleut
|
|
|---|---|
| Geographic distribution: |
American Arctic, east Siberia |
| Genetic classification: |
Eskimo-Aleut |
| Subdivisions: | |
|
Eskimo-Aleut languages spoken in United States, Canada and Greenland |
|
Eskimo-Aleut is a language family native to Greenland, the Canadian Arctic, Alaska, and parts of Siberia. Also called Eskaleut (Eskaleutian, Eskaleutic), Eskimoan or Macro-Eskimo,[1] it consists of the Eskimo languages (including the Inuit languages in the north of Alaska, Canada and Greenland, and the Yupik/Yup'ik languages in western and southwestern Alaska and in Siberia), and the single Aleut language of the Aleutian and Pribilof Islands.
The Eskimo-Aleut languages are polysynthetic, and together represent one of the language families of North America. It is believed they broke up into Eskimo and Aleut families about 2000 BCE.
The Eskimo language family in turn divided into the Inuit and various Yupik languages around 1000 CE. The proper place of Sirenik within the Eskimo-Aleut language family is debated. Some linguists list it as a branch of Yupik[2], while others list it as a distinct branch of the language family[3].
Eskimo-Aleut
- Aleut
- Western-Central dialects: Atkan, Attuan, Unangan, Bering (60-80 speakers)
- Eastern dialects: Unalaskan, Pribilof (400 speakers)
- Eskimo (Yup'ik–Inuit)
- Central Alaskan Yup'ik (10,000 speakers)
- Alutiiq or Pacific Gulf Yup'ik (400 speakers)
- Central Siberian Yupik or Yuit (Chaplinon and St Lawrence Island, 1400 speakers)
- Naukanski (70 speakers)
- Chaplinski
- Sirenik (extinct)
- Inuit or Inupik (98,000 speakers)
- Inupiaq or Inupiat (northern Alaska, 3,500 speakers)
- Inuvialuktun (western Canada, 765 speakers)
- Inuktitut (eastern Canada; together with Inuktun and Inuinnaqtun, 40,000 speakers)
- Kalaallisut (Greenland, 54,000 speakers)
Contents |
[edit] Vocabulary comparison
| This section does not cite any references or sources. Please help improve this section by adding citations to reliable sources. Unverifiable material may be challenged and removed. (November 2008) |
The following is a brief comparison of cognates among the basic vocabulary across the Eskimo-Aleut language family (about 60 words). Note that empty cells do not imply that a particular language is lacking a word to describe the concept, but rather that the word for the concept in that language is formed from another stem and is not a cognate with the other words in the row. Also, there may be shifts in the meaning from one language to another, and so the "common meaning" given is only approximate. In some cases the form given is found only in some dialects of the language. Forms are given in native Latin orthographies unless otherwise noted.
| common meaning | Proto-Eskimo | Aleut | Sirenik | Siberian Yupik | Alutiiq | Yup'ik | Inupiaq | Qawiaraq | Malimiutun | North Slope | Uummarmiutun | Siglitun | Inuinnaqtun | Natsilik | Kivalliq | Aivilik | North Baffin | South Baffin | Nunavik | Labrador Inuttut | Inuktun | West Greenlandic | East Greenlandic | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Persons | (Grand)father | *ata *ata-ata | adax̂/taatax̂ | ata | ata | ata | aata | ata/ava | ata/ava | aapa/taata | aapa | aapa/ata | aappak/ataatak | aappak | ataata | ataata | ataata | ataata | ataata | ataata | ataata | ataata | ataataq | alaala |
| Mother | *ana *ana-ana | anax̂ | nana | naa/ana | aana | aana | aaga | aaga | aaka | aaka | aaka | amaamak/aana | amaamak/anaana | anaana | anaana | anaana | anaana | anaana | anaana | anaana | anaana | anaanaq | annivik | |
| Son | *iʁni-ʁ | irnex | ighneq | irneq | irniq | irniq | irñiq | irñiq | irñiq | irniq | irniq | irniq | irniq | irniq | irniq | irniq | irniq | innik | irniq | irneq | irniq | |||
| Daughter | *paniɣ | panex | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | panik | ||
| Husband | *uɣi | ugi | uga | ugwik | wik | wii | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | ui | uik | ui | ui | uviq | |
| Family/Relative | *ila | ilaanux̂ | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | ila | |
| Man | *aŋu-nt | tayaĝux̂ | angeta | angun | angun | angun | angun | angun | angun | angun | angun | angun | angun | angut | angut | angut | angut | anguti | anguti | angutik | angut | angut | tikkaq | |
| Woman | *aʁnaq | ayaĝax̂ | arnax | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | arnaq | annak | arnaq | arnaq | nuliakkaaq | |
| Girl | *nǝvi(a)ʁc(ǝɣ)a- | ayaĝaadax̂ | náẋserráẋ | neveghsaq | neviarcaq | niaqsaaʁruk | niaqsiaʁruk | niviaqsiaʁruk | niviaqsiaʁruk | niviakkaq | niviaqsiraq | niviaqhiaq | niviaqhiaq | niviakkiaq | niviaqsiaq | niviaqsaaq | niviaqsiaq | niviatsiaq | niviatsiak | niviarhiaq | niviarsiaraq | niiarsiaq | ||
| Person | *inguɣ | anĝaĝinax̂ | jux | yuk | suk | yuk/cuk | inuk | inuk | iñuk | iñuk | iñuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | inuk | iik | |
| Mother-in-law | *caki | saka | saki | caki | cakiq | sagi | chagi | saki | saki | hakigaq | saki | haki | haki | hakigaq | saki | saki | saki | saki | sakik | haki | saki | saqiq/sagiq | ||
| Personal pronouns | I or me (singular) | *vi | ting | menga | hwanga | w'iinga | w'iinga | wanga | uanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvanga | uvaqa | uvak | uanga | uara |
| all of two us (two) (dual) | *vik | tingix | hwagakuk | w'iingakuk | w'iingakuk | waguk | uaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | uvaguk | |||||
| we or us/all of us (plural) | *vit | tingin(s) | mengaketa | hwagakuta | w'iingakuta | w'iingakuta | wagut | uagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uvagut | uagut | uagut | uangit | |
| you (singular) | *ǝɫ-vǝn-t | txin | ɫpi | ɫpet | eɫpet | eɫpet | ivlin | ilvin | ilvich | ilvich | ilvik | ilvit | ilvit | ivrit/itvin | igvin/idvin | igvit | ivvit | ivvit | ivvit | iffit | iglit | iɫɫit | ittit | |
| you two (dual) | *ǝɫ-ptek | txidix | ɫpetek | eɫpetek | eɫpetek | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | iliptik | ilissik | ilittik | ilittik | ilittik | |||||
| yourselves/all of you (plural) | *ǝɫ-vcet | txichix | ɫpisi | ɫpesi | eɫpici | eɫpeci | ilipsi | ilipsi | ilivsi | ilivsi | iliffi | ilipsi | iliffi | iliphi | iliphi | ilipsi | ilissi | ilitsi | ilitsi | ilitsi | ilissi | ilissi | ilitsi | |
| he/she/it | *ǝɫ-ŋa *una | ilaa/uda | langa/una | lnga/una | elen/una | elii/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | ilaa/una | |
| thyself/themselves/itself | *ǝɫ-ŋat *ukuat | ilaan(s)/udan(s) | langwi/uket | lngit/ukut | elita/ukut | eliita/ukut | ilaat/ugua | ilaat/ugua | ilaat/ukua | ilaat/ukua | ilaat/ukua | ilaat/ukua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ukua/ukkua | ugua/ukkua | |
| Who (Interrogate) | *kina | kiin | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kina | kia | ilaa/una | ilaa/una | |
| Body parts | Chin | *tsamlu | tsamlu | tamla | tamlu | tamluq | tamlu | tavlu | tavluq | tavlu | tavlu | tavlu | tablu | tablu | tablu | tablu | tablu | tallu | tallu | tallu | talluk | tallu | taɫɫu | tattuq |
| Heart | *uŋ-uma- | kanuux̂ | ungevata | unguvan | unguwan | unguvan | uumman | uumman | uumman | uumman | uumman | uumman | uumman | uummat | uummat | uummat | uummati | uummati | uummati | uummatik | uummat | uummat | iimmat | |
| Blood | *aruɣ | aamaaxs | acex/arux | awk | auk | auk | awk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | auk | aak | aak | |
| Head | *ńarǝ-qu- | kamĝix̂ | iiceqeẋ | naasquq/nayquq | nasquq | nacquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niaquq | niakuk | niaquq | niaquq | suuniq | |
| Hair | *ńujaq | iimlix | nujǝẋ/jujǝẋ | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nuyaq | nujaq | nujaq | nujaq | nujaq | nujak | nujaq | nujaq | nujaq | |
| Eye | *irǝ | dax̂ | eca | iya | ii/iingaq | ii/iingaq | izi | izi | iri | iri | iyi | iyi | iyi | iri | iyi | iji | iji | iji | iji | ijik | ihi | isi | ili | |
| Eyelash | *qǝmǝʁja- | dam qaxsaa | qemerjax/seqpix | qemeryaq/siqpik | qemeryaq/ciqpik | qemeryaq/ciqpek | qimiriaq/siqpiq | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/hiqpik | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/hiqpik | qimiriaq/hiqpik | qimiriaq/hiqpik | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/siqpik | qimiriaq/siqpik | kimigiak/sippik | qimiriaq/hiqpik | qimeriaq/serpik | qimiiaq/sirpik | |
| Ear | *ciɣunt | tutusix̂ | siigeta | sigun | cuun | ciun | siun | siun | siun | siun | hiun | siun | hiun | hiut | hiut | siut | siuti | siuti | siuti | siutik | hiut | siut | siit/*tusaat | |
| Nose | *qǝŋa- | angusix̂ | qengax | qengaq | qengaq | qengaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | qingaq | kingak | qingaq | qingaq | qingaq | |
| Arm | *taɫi- | chuyux̂ | jaqex | taɫiq | taɫiq | taɫiq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | taliq | talik | taliq | taleq | taliq | |
| Hand | *arɣa | chax̂ | ácxeẋ | aykaq | aikaq | aikaq | agrak | agraq | argak | argak | argak | adjgak *aygak | algak | argak | adjgak | aggak | aggak | aggak | aggak | aggak | aghak | assak | attak | |
| Finger | *ińura- | atx̂ux̂ | nurax | yughaq | suaraq | yuaraq | inugaq | inugaq | iñugaq | iñugaq | iñugaq | inugaq | inugaq | inugaq | inugaq | inugaq | inugaq | inugaq | inugaq | inugak | inugaq | inuaq | iiaq | |
| Fingernail | *kikra | kiikiak | kigiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kikiak | kigiak | |||||
| Belly | *aqja | xax | aqii | aqyaq | aqsaq | aqsaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | aqiaq | akiak | aqiaq | aqajaq | ariaq | |
| Navel | *qacaɫǝʁ | qiihliqdax̂ | qaɫasex | qasaɫeq | qaɫaciq | qaɫaciq | qalaziq | qalachiq | qalasriq | qalasiq | qalahiq | qalasiq | qalahiq | qalahiq | qalahiq | qalasiq | qalasiq | qalasiq | qalasiq | kalasik | qalahiq | qalaseq | ||
| Knee | *ciɣǝr-qu | chidiĝix | sigesqeẋ | serquq | cisquq | ciisquq | siitquq | siitquq | siitquq | siitquq | hiitquq | siitquq | hiitquq | hiitquq | hiitquq | siiqquq | siiqquq | siiqquq | siirquq | siikkuk | hiiqquq | siiqquq | ||
| Calf | *nakacuɣ-na- | tugaadix̂ | nakasegnax | nakasugnaq | nakacugnaq | nakacugnaq | nakasungnaq | nakasungnaq | nakasrungnaq | nakasungnaq | nakahungnaq | nakasungnaq | nakahungnaq | nakahungnaq | nakahungnaq | nakasungnaq | nakasungnaq | nakasunnaq | nakasunnaq | nakasunnak | nakahungnaq | nakasunnaaq | ||
| Foot | *itǝɣ-(a-) | kitax̂ | ítegá | itegaq | itaq | itgaq | itigak | itigaq | isigak | isigak | ihigak | itigak | itigak | ihigak | itigak | itigak | isigak | itigak | itigak | itigak | ihigak | isigak | ||
| Anus | *ǝtǝʁ | idiĝasix̂ | tex | eteq | eteq | teq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itiq | itik | itiq | iteq | iliq? *kiaavik | |
| Animals | Caribou | *tuŋtu | itx̂aygix̂ | tumta | tungtu | tuntu | tuntu | tuttu | tuttu | tuttu | tuttu | tuttu | tuktu | tuktu | tuktu | tuktu | tuktu | tuktu | tuttu | tuttu | tuttuk | tuktu | tuttu | tuttuq |
| Swan | *quɣruɣ | qukingix̂ | qerúmɫeráẋ | quuk | qugyuq | qugyuq | qugruk | qugruk | qugruk | qugruk | qugruk | qugyuk | qugyuk | qugyuk | qugyuk | qugjuk | qugjuk | qujjuk | qujjuk | kutjuk | qughuk | qussuk | qutsuk | |
| Canadian goose | *lǝqlǝʁ | laĝix̂ | leẋɫeẋ | leghɫeq | neqɫeq | neqɫeq | lirliq | lirliq | lirliq | nirliq | nirliq | nirliq | nirliq | nirliq | nirliq | lirliq/nirliq | nirliq | nirliq | nirliq | nillik | nirliq | nerɫeq | nirtiq | |
| Killer Whale | *aʁɫuɣ | aglux̂ | arɫux? | arɫuk | aqɫuk | arɫuk | aarlu | aarlu | aarlu | aarlu | aarlu | aarlu | aarlu | aarluk | aarluk | aarluk | aarluk | aarluk | aarluk | aalluk | aarluk | aarɫuk | aartiq? | |
| Ptarmigan | *aqărɣiʁ | aĝdiikax̂ | aqergex | aqargiiq/aqarriq | aqasgiiq | aqazgiiq | arargiq | arargiq | aqargiq | aqargiq | aqaygiq | aqiygiq | aqilgiq | aqirgiq/aqigriq | aqidjgiq | aqiggiq | aqiggiq | aqiggiq | aqiggiq | akiggik | aqighiq | aqisseq | nagalaraq | |
| Oldsquaw Duck | *aXaŋǝ-liʁ | aagix̂ | aahaangalex | aahaangwliq | ahangkiluk | aahaangiiq/aahaaliq | aa'aangiq | aa'aangiq | aahaaliq | aahaaliq | ahaangiq | ahaangiq | aahaalliq | ahaangiq | ahaangiq | ahaangiq | ahaangiq | ahaangiq | ahaangiq | ahaangik | ahaangiq | ahaangiq | ahaangiq | |
| Bowhead whale/whale | *aʁvǝʁ | alax̂ | arvex | arveq | arweq/arruq | arveq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | arviq | avvik | arviq | arfeq | arpiq | |
| Dog | *qikmi- | sabaakax̂ | qepeneẋ | qikmiq | qiqmiq/piugta | qimugta | qimmiq | qimmiq | qipmiq | qimmiq | qimmiq | qimmiq | qinmiq | qingmiq/qimmiq | qingmiq/qimmiq | qimmiq | qimmiq | qimmiq | qimmiq | kimmik | qimmiq | qimmeq | qimmiq | |
| Fish | *ǝqaɫuɣ | qax̂ | iqeɫex | iqaɫuk | iqaɫuk | iqaɫuk | iraluk | iraluk | iqaluk | iqaluk | qaluk | iqaluk | iqaluk | iqaluk | iqaluk | iqaluk | iqaluk | iqaluk | iqaluk | ikaluk | iqaluk | eqaluk | iqalik | |
| Louse | *kumaɣ | kitux̂ | kúmex | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | kumak | |
| Other nouns | Atmosphere/weather/out | *cǝla | silan/slax̂ | siɫa | sɫaa | ɫa | ciɫa/ella | sila | chila | sila | sila | hila | sila | hila | hila | hila | sila | sila | sila | sila | sila | hila | sila | sila |
| House | *ǝŋlu | ulax̂ | lu | inglu | englu | englu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | iglu | illu | illu | illuk | iglu | iɫɫu | ittiq | |
| Tent | *tupǝʁ | pulaatxix̂ | tupex | tupeq | tuviq | tuviq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupiq | tupik | tupiq | tupeq | tupiq | |||
| To ask | *apete | ahmat- | apet- | apetaqa- | apqar- | apete- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apiri- | apigi- | apiri- | apiri- | apii- | |
| Tell a Story/Legend | *uniɣ-paʁ- | uniikal | unircex | ungikpaq | unifkuaq | unifkaraq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unipkaaq | unikkaaq | unikkaaq | unikkaaq | unikkaak | unikkaaq | unikkaaq | unikkaaq | |
| Arrow | *qaʁru | qarceẋ | ruuq | ruuq | qeruq | qarruq | qarruq | qarruq | qarruq | qarruq | qaryuq | qaryuq | qarjuq | qarjuq | qarjuq | qarjuq | qarjuk | qajjuk | katjuk | qarhuq | qarsuq | qarliq | ||
| Snow(flake) | *qaniɣ | qaniigix̂ | qanix | qanik | qanik | qaniq | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | qanik | kanik | qanik | qanik | qanik | |
| Price/Value | *aki | akiisal | aka | aki | aki | aki | aki | aki | agi | agi | aki | aki | aki | aki | aki | aki | aki | aki | aki | aki | akik | aki | agiq | |
| Hungry | *kajak | haagil | kajex | keek | kaik | kaik | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | kaak | |
| Cook | *ǝɣa | unagix̂ | ega | ega | ega | ega | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | iga | ega | inga | |
| Smoke | *puju | huyux̂s | pujex | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | puyuq | pujuq | pujuq | pujuq | pujuq | pujuk | pujuq | pujuq | pujuq | |
| Ash | *aʁra | utxix̂ | arex | aʁra | araq | araq | arra | arra | arra | arra | arra | arya | arya | arya | arya | arja | arja | arja | ajja | atjak | arhaq | arsaq | arlaq | |
| Wind | *anuqǝ | achunal | anuqa | anuqa | anuqa | anuqa | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anuri | anugik | anuri | anuri | anirsiq | |
| Breath | *anǝʁ- | angil | anerte- | anernaq | anerneq | anerneq | anirniq | anirniq | aniqniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | anirniq | aninnik | anirniq | anerneq | anirniq | |
| Name | *atǝʁ | asax̂ | atex | ateq | ateq | ateq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atiq | atik | atiq | ateq | aliq | |
| Load | *uci | husix̂ | usa | usi | uci | uci | uzi | uchi | usri | usi | uhi | usi | uhi | uhi | uhi | usi | usi | usi | usi | usik | uhi | usi | usi | |
| Water | *ǝmǝʁ | taangax̂ | mex | emeq | meq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imiq | imik | imiq | imeq | imiq | |
| Fire | *ǝknǝ- | qignal | ekn'ex | ekneq | keneq | keneq | ikniq | itniq | ikniq | igniq | ingniq | ingniq | ingniq | ingniq | ingniq | ingniq | ingniq | inniq | inniq | innik | ingniq | inneq | igivattattiq | |
| To urine | **quʁ(r)ǝ- | qaalux̂ | qux-teqex | uraquq | qure- | qure- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | qui- | kui- | qui- | qui- | quvi- | |
| Ship, boat | *umi(r)a | ayxaasix̂ | umax | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiaq | umiak | umiaq | umiaq | umiaq | |
| Lake | *taci-ʁ | hanix̂ | jajvex | nayvaq | nanwaq | nanvaq | navraq/teziq | navraq/tachiq | narvaq/tasriq | narvaq/tasiq | narvaq/tahiq | nayvaq/tasiq | nalvaq/tahiq | narvaq/tahiq | nagvaq/tahiq | navvaq/tasiq | navvaq/tasiq | navvaq/tasiq | navvaq/tasiq | navvak/tasik | nassak/tahiq | nassak/taseq | nattak/tasiq | |
| Sun/Day | *ciqi-nǝʁ | aĝadĝix̂ | siqinex | siqineq/mazaq | ciqineq/masaq | ciqineq/macaq | siriniq/mazaq | chiqiniq/machaq | siqiñiq/masaq | siqiñiq | hiqiñiq | siqiniq | hiqiniq | hiqiniq | hiqiniq | siqiniq | siqiniq | siqiniq | siqiniq | sikinik | hiqiniq | siqineq | siirliq | |
| Cloud | *nụvǝja | nuiya | nuwiya | nuviya | nuviya | nuvuya | nuvuya | nuvuya | nuvuya | nuvuya | nuvuja | nuvujaq | nuvujaq | nuvujaq | nuvujak | nuvujaq | nuiaq | nuviaq | ||||||
| Star | *umluria | sdax̂ | uvluriaq | uvluriaq | uvluriaq | uvluriaq | uvluriaq | ubluriaq | ubluriaq | ubluriaq | ubluriaq | ubluriaq | ulluriaq | ulluriaq | ulluriaq | ullugiak | ulluriaq | ulluriaq | utturiaq | |||||
| Earth | *luna | tanax̂ | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | nuna | ||
| Hilltop | *qemi | qayax̂ | qemix | qemiq | qemiq | qemiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | qimiq | kimik | qimiq | qimiq | qimiq | |
| Tree/Wood | *napar- | napax | napartuq | napaq | napa | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtuq | napaaqtiq | napaattuq | napaattuk | uqpik/napaaqtuq | urpik/napaartoq | urpik/napaartuq | ||
| Shaman | *aŋalku- | qugaaĝix̂ | angekex | angaɫkuq | angaɫquq | angaɫkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angatkuq | angakkuq | angakkuq | angakkuq | angakkuq | angakkuk | angakkuq | angakkoq | angakkiq | |
| Sky | *qilaɣ | inix̂ | qilex | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | qilak | kilak | qilak | qilak | qilak | |
| Adjectives | Swell | *puvet | hums | puvceqertéẋ | puuvaaquq | puge- | puve- | puit- | puit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puvit- | puik- | puiq- |
| Long | *takǝ(v) | adul | takevaláẋ | taakǝlʁi | takequq | takequq | tagiruq | tagiruq | takiruq | takiruq | takiruq | takiyuq | takiyuq | takiyuq | takiyuq | takijuq | takijuq | takijuq | takijuq | takijuk | takihuuq | takisooq/takivoq | tagiliq | |
| Fat | *quvi | ignatul | quginaẋ | quginaq | quili | quvinaq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | quiniq | kuinik | quiniq | quini- | quiniq | |
| White | *qătǝ-ʁ | quhmax̂ | qetex | qeteq | qeteq | qeter- | qatiq | qatiq | qatiq | qatiq | qatiq | qatiq | qakuqtaq | qaquqtaq | qakuqtaq | qakuqtaq | qakuqtaq | qakuqtaq | qakutaq | kakuttak | qakuqtuq | qaqurtoq | qaartiq | |
| Copper | **kanɣu-ja | kanuuyax̂ | kanuje | kanuya | kanuyaq | kanuyaq | kannuuyaq | kannuyaq | kannuyaq | kannguyaq | kannuyaq | kannuyaq | kannuyaq | kannuyaq | kanuhaq | kannujaq | kannujaq | kannujaq | kanusaq | kannujak | kannussaq | kanngussak | kanngutsak | |
| Numbers | 1 | *ataʁu-ci- | ataqan | ateresex | ataaziq | atauciq/atuusiq | atauciq | atausiq | atauchiq | atausriq | atausiq | atauhiq | atausiq | atauhiq | atauhiq | atauhiq | atausiq | atausiq | atausiq | atausiq | atausik | atauhiq | ataaseq | alaasiq |
| 2 | *malǝʁu- | aalax̂ | malrug | malghuk | malluk | malruk | marluuk | marluk | malruk | malruk | malruk | malruk | malruuk | malruuk | malruuk | marruuk | marruuk | marruuk | maqruuk | magguuk | marluk | marluk | martut | |
| 4 | *cǝtama- | siiching | sitamij | sitamat | staamat | cetaman | sitaman | chitaman | sisaman | sisaman | hihaman | sitaman | hitaman | hihamat | hitamat | sitamat | tisamat | sitamat | sitamat | sitamat | hihamat | sisamat | siamat | |
| 10 | *qulǝ(ŋ) | hatix̂ | qulex? | qula | qulin | qula | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | qulit | kulit | qulit | qulit | qutit | |
| Proto-Eskimo | Aleut | Sirenik | Siberian Yupik | Alutiiq | Yup'ik | Inupiaq | Qawiaraq | Malimiutun | North Slope | Uummarmiutun | Siglitun | Inuinnaqtun | Natsilik | Kivalliq | Aivilik | North Baffin | South Baffin | Nunavik | Labrador Inuttut | Inuktun | West Greenlandic | East Greenlandic |
[edit] Notes
- ^ Fleming 1987: 189.
- ^ "Ethnologue report for Yupik Sirenk." Retrieved 2008-08-25.
- ^ "Alaska Native Languages - An Overview". Retrieved 2008-08-25.
[edit] Bibliography
- Bernet, John W. An Anthology of Aleut, Eskimo, and Indian Literature of Alaska in English Translation. Fairbanks, Alaska: [s.n.], 1974.
- Conference on Eskimo Linguistics, and Eric P. Hamp. Papers on Eskimo and Aleut Linguistics. Chicago: Chicago Linguistic Society, 1976.
- Dumond, Don E. On Eskaleutian Linguistics, Archaeology, and Prehistory. [S.l: s.n, 1965.
- Fleming, Harold C. "Towards a definitive classification of the world's languages". Diachronica IV:1/2.159-223, 1987.
- Fortescue, Michael D. Some Problems Concerning the Correlation and Reconstruction of Eskimo and Aleut Mood Markers. København: Institut for Eskimologi, Københavns Universitet, 1984. ISBN 8787874105
- Fortescue, Michael D., Steven A. Jacobson, and Lawrence D. Kaplan. Comparative Eskimo Dictionary: With Aleut Cognates. Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center, University of Alaska Fairbanks, 1994. ISBN 1555000517
- Marsh, Gordon H. The Linguistic Divisions of the Eskimo-Aleut Stock. 1956.
- Swift, Mary D. Time in Child Inuktitut: A Developmental Study of an Eskimo-Aleut Language. Studies on language acquisition, 24. Berlin: M. de Gruyter, 2004. ISBN 3110181207
[edit] See also
| Prasa o kryzysie gazowym |
|
Koniec rosyjsko-ukraińskiego sporu o gaz jest blisko. Szefowie Gazpromu i Naftogazu będą dzisiaj w Brukseli gotowi do zawarcia porozumienia - donosi "Rzeczpospolita". Większość polskich gazet informuje o kryzysie gazowym.
|
| Farfał: Zmiana w TVP nie była zaaranżowana |
|
Nowy szef TVP Piotr Farfał zapewnia w "Dzienniku", że pochodzące z PiS sugestie, iż zmiana zarządu telewizji publicznej była zaaranżowana w budynkach ministerialnych, jest nieprawdziwa.
|
| A ksiądz u nas nowy? |
|
Święta, święta i po świętach, teraz czas na... kolędę. Do drzwi każdego katolika zapukał, bądź dopiero zapuka ksiądz.
|
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|