Inuinnaqtun
From Wikipedia, the free encyclopedia
| Inuinnaqtun Inuktitut, Kangiryuarmiutun |
||
|---|---|---|
| Spoken in: | Canada (Nunavut and Northwest Territories) | |
| Total speakers: | approximately 2,000 | |
| Language family: | Inuit | |
| Official status | ||
| Official language in: | Nunavut and Northwest Territories (Canada) | |
| Regulated by: | Inuit Tapiriit Kanatami | |
| Language codes | ||
| ISO 639-1: | iu | |
| ISO 639-2: | iku | |
| ISO 639-3: | ikt | |
|
|
||
| Note: This page may contain IPA phonetic symbols in Unicode. | ||
Inuinnaqtun (meaning Like the Real human beings/peoples) is an indigenous language of Canada. It is related very closely to Inuktitut, and many people[who?] believe that Inuinnaqtun is only a dialect of Inuktitut. The governments of the Northwest Territories and Nunavut recognise Inuinnaqtun as an official language in addition to Inuktitut. [1]
Inuinnaqtun is used primarily in the communities of Cambridge Bay and Kugluktuk in the western Kitikmeot Region of Nunavut. To a smaller extent it is also spoken in Gjoa Haven, Nunavut. Outside of Nunavut it is spoken in the hamlet of Ulukhaktok, Northwest Territories, where it is called Kangiryuarmiutun. It is written using the Latin alphabet.
Contents |
[edit] Inuinnaqtun phrases
| English | Inuinnaqtun | pronunciation |
|---|---|---|
| Hello | Haluuqtuq | Haa-look-took |
| Good bye | Ublaakun | Oobl-aa-koon |
| Good morning | Ublaami | Oobl-aa-mee |
| How are you? | Qanuritpin/KANOKITPIN? | Ka-new-it-pin |
| I am fine | Naammaktunga | Naam-mak-toon-ga |
| I am good | Nakuyunga | Naa-koo-yoon-ga |
| How about you? | Ilvittauq | Eel-veet-taok |
| What are you doing? | Huliyutin? | Hoo-lee-yoo-tin |
| What are you going to do? | Huliniaqpin? | Hoo-lee-nee-aak-pin |
| I'm not going to do anything | Huliniahuanngittunga | Hoo-lee-nee-ahoo-ngi-toon-ga |
| I love you | Piqpagiyagin | Peek-paag-ee-yaa-geen |
| I don't know | Nauna | Naa-oona |
| Yes/Yeah | Ii | Ee |
| No | Imannaq | Ee-maa-nnak |
| Who are you? | Kinauvin? | Key-now-vin |
| Where are you from? | Namirmiutauyutin? | Naa-mik-mute-tau-you-tin |
| Where am I? | Namiitunga? | Naa-meet-toon-ga |
| Who is that person? | Kina taamna? | Kee-na tom-na |
| Where is the store? | Nauk niuvirvik? | Naouk-new-viq-vik |
| How much is this? | Una qaffitaalauyuk? | Oona-kaaff-ee-dolla |
| Do you have a phone? | Talafuutiqaqtutin? | Tal-la-fone-kaak-too-tin |
| Do you have a camera? | Piksaliutiqaqtutin? | Pick-saw-leo-tea-kak-too-tin |
| Can you cut this? | Una pilakaalaaqtan? | Oona-pee-lak-aa-lak-tan |
| Would you like to go for a walk? | Pihuuyarumayutin? | Pee-hoo-yaag-oo-maah-yoo-tin |
| This is nice | Una pinniqtuq | Oona peen-nik-toon |
| I am going to work | Havagiarniaqpunga | Ha-va-gee-ar-nee-aak-pune-ga |
| I am going home now | Angilrauniaqpunga | Ang-eel-gha-oo-nee-aak-pune-ga |
| I am hungry | Kaagliqpunga | Kaa-kleek-pune-ga |
| I need help (help me) | Ikayullannga | ee-kaa-you-laan-ga |
| I like those | Aliagiyatka taapkua | Aa-lee-a-gee-yat-kaa-top-kua |
| I will see you tomorrow | Aqaguttauq | Aa-kaa-goot-tat-ouk |
| My name is... | Atira ... | Aa-tea-gaa |
| I have a daughter | Paniqaqpunga | Bun-nee-kak-pune-ga |
| I have a son | Irniqaqpunga | Eng-ni-kak-pune-ga |
| Thanks | Quana/KOANA | Ku-a-na |
| Thank-you | Quanaqqutin | Ku-a-nak-ku-tin |
| Thank-you very much | Quanaqpiaqqutin | Kua-naq-pee-aak-ku-tin |
| You are welcome | Naammaktak | Naam-maak-taak |
| May I ask you a question? | Apirillaglagin? | Aa-pee-gee-lug-la-geen |
| One | Atauhiq | aa-tau-heek |
| Two | Malruuk | Mal-ruut |
| Three | Pingahut | Pee-nga-hoot |
| Four | Hitaman | He-ta-mun |
| Five | Talliman | Tal-li-mun |
| Knife | Havik | Ha-vik |
| Fork | Kauraut | Ka-pu-rout |
| Spoon | Aluut | A-loot |
| Plate | Akkiutaq | Aa-key-ou-taak |
| Cup | Qallut | Ka-loot |
| That's all! | Taima! | Tei-ma |
[edit] Inuinnaqtun grammar:
Inuinnaqtun ICI:
- Tahapkuat titiqqat piyumaguvigit Inuinnaqtun
- Titirakhimayut Hivayainagiaqaqtugut - Uqauhilirinirmut kamisinauyuq nunattiaq-lu nunavunmi
Modern Inuinnaqtun:
- TAHAPKOAT TITIKAT PIYOMAGOVIGIT INUINNAQTUN
- TITIGAGHIMAYOT HIVAYAINAGIAKAKTUGUT - OKAOHILIGINIKMUN KAMISINAOYOK NUNATTIAKLO NUNAVUTMI
Translate:
- If you want this information in English,
- Call us - Office of Northwest Territories and Nunavut Languages commissioner.
Inuinnaqtun ICI:
- Kiniqtaq nauk? Piittuq. Piqaqqa? Pilik? Imannaq, piqanngittuq. Ii, pilik,
- piqaqtuq. Maniqaqtunga 20-taalamik. Niuvirviliaqtunga niuvirumagama
- atauhirmik aluunmik uvvaluunniit pingahunik titiqqautinik. Aqagu
- niuviqhunnguyunga muqpauuyamik. Hitamanik ikkitinik piyumayunga
- niuvirvingmit.
Modern Inuinnaqtun:
-
- KINIKTAK NAOK? PETOK. PIKAKA? PILIK? IMANNAK, PIKANGITOK. II, PILIK,
- PIKAKTOK. MANIKAKTUNGA 20-TALAMIK. NIOVIKVILIAKTUNGA NIOVIGUMAGAMA
- ATAOHIKMIK ALONMIK OVALONIT PINGAHUTNIK TITIGAOTITNIK. AKAGU
- NIOVIKHUNNGOYUNGA MOKPAOYAMIK. HITAMATNIK IKITITNIK PIYOMAYUNGA
- NIOVIVIKMIN.
Translate:
- Where is the ski-doo oil? There's never any. Is there any? Does he/she have any?
- No, there isn't any. (S)he doesn't have any. Yes there is some.
- (S)he has some. I have 20$. I'm going to the store because I want to buy
- one spoon and three pencils. Tomorrow, I will buy bread. I want four matches
- from the store. (Inuinnaqtun Lessons Phase 1, p. 64)
[edit] References
- ^ Northwest Territories Official Languages Act, 1988 (as amended 1988, 1991-1992, 2003)
[edit] Further reading
- Harnum, Betty, Janet McGrath, and Margo Kadlun. Inuinnaqtun Lessons Phase 1 : Copper Dialect of the Inuit Language. Cambridge Bay, N.W.T.: Kitikmeot Inuit Association, 1982.
- Harper, Kenn. Current Status of Writing Systems for Inuktitut, Inuinnaqtun and Inuvialuktun. [Yellowknife, N.W.T.]: Northwest Territories, Culture and Communications, 1992.
- Inuinnaqtun English Dictionary. Cambridge Bay, Nunavut: Nunavut Arctic College, 1996.
[edit] External links
| Atak na ciężarówki NATO w Pakistanie |
|
Rebelianci zniszczyli w Pakistanie ciężarówki przewożące pojazdy wojskowe Humvee dla sił koalicji pod dowództwem NATO w Afganistanie; zginęły dwie osoby.
|
| "Nominacje Obamy nie napawają optymizmem" |
|
Nominowanie Hillary Clinton na sekretarz stanu USA, a Roberta Gatesa na szefa Pentagonu nie napawają optymizmem - ocenił przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych rosyjskiej Dumy Państwowej Konstantin Kosaczow.
|
| Historia porwania, którego... nie było |
|
Iście ułańską fantazją popisali się trzej nastolatkowie z gminy Werbkowice, którzy w niedzielny wieczór w centrum Hrubieszowa uprowadzili na oczach świadków młodego mężczyznę. Policjanci powiadomieni o zdarzeniu zatrzymali samochód. Jak się okazało - żadnego porwania nie było. Młodzi mężczyźni upozorowali je... dla żartu. Grozi im za to kara grzywny nawet do 5 tys. złotych.
|
| Obama ujawnił skład swojego gabinetu |
|
Amerykański prezydent-elekt Barack Obama ogłosił nominacje na kluczowe stanowiska odpowiedzialne za politykę bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego w jego administracji.
|
| Początek wenezuelsko-rosyjskich ćwiczeń |
|
Okręty Floty Północnej rosyjskiej marynarki wojennej opuściły wenezuelski port La Guaira, by uczestniczyć we wspólnych ćwiczeniach z siłami morskimi Wenezueli na Morzu Karaibskim.
|